Economi De Orllewin Cymru
Y RHANBARTH A’I ECONOMI
Mae De-orllewin Cymru yn cynnwys 22.4% o boblogaeth Cymru ond
- yn creu 20.1% yn unig o’r gwerth a ychwanegwyd yng Nghymru
- employs only 20.6% of those employed in Wales
- includes 24.9% of those unemployed in Wales
Nid yw’r adnoddau naturiol ar bwy roedd economi’r rhanbarth wedi ei adeiladu - glo yn y dwyrain, hafan dŵr-dwfn yn y gorllewin - o werth digonol rhagor i oresgyn pellenigrwydd cymharol y marchnadoedd o farchnadoedd, sydd yn gyfansoddiadol gan isadeiledd trafnidiaeth sydd yn dirywio’n gynyddol i’r gorllewin o Gaerdydd.
Mae lefelau isel o fuddsoddiad mewnol yn gwaethygu gyda’r prinder o safleoedd o ansawdd uchel ac adeiladau wedi achosi i ryw raddau gan y bwlch sy’n lledu’n dragywydd rhwng y gost o ddatblygu adeiladau ansawdd uchel a’i gwerth ar y farchnad.
Mae harddwch naturiol rhan helaeth yr ardal yn gwneud twristiaeth yn ddiwydiant pwysig, ond mae’r nwydd yn gyfyngedig.
Mae newid economaidd wedi cael effaith niweidiol ar gymunedau llai yn y cymoedd ac yng nghefn gwlad y Gorllewin. Yn y cymoedd, mae diwydiannau newydd, wedi ei denu gan gymhelliannau o’r llywodraeth wedi brwydro i oroesi, wedi ei wynebu gydag isadeiledd goroedol, pellenigrwydd wrth farchnadoedd a gweithlu cymharol ddi-grefft gostyngol.
Mae problemau ardaloedd gwledig sydd wedi ei ddogfennu’n dda - amaeth dirywiol, cyfathrebiadau gwael, gwasanaethau gostyngol ac allfudiad - nawr wedi ei gwaethygu gan yr argyfwng cynyddol yn yr economi gwledig yn deillio wrth farchnadoedd byd-eang, dirywiant prisau ac argyfyngau iechyd anifeiliaid.
Mae lefelau enillion yn isel, yn enwedig yng ngorllewin yr ardal. Sir Benfro yw’r unig sir yng Nghymru gydag enillion menywod a dynion yn y chwartel isaf.
Mae asedion yn yr ardal yn cynnwys:
- Sector Addysg Uwch cryf
- Ail ddinas Cymru
- Amgylchedd ansawdd uchel
- Agosrwydd i economi ymchwyddol Iwerddon
- Cefnogaeth Cronfa Strwythurol Ewropeaidd - mae’r holl ardal yn cwympo tu fewn i ardal rhaglen Amcan 1.
Strategaeth Economaidd
Dyheadau’r Fforwm ar gyfer economi’r ardal yw:
- I symud tuag at economi a gyrrwyd gan wybodaeth
- I gynyddu ysfa gystadleuol cwmnïoedd
- I gynorthwyo’r greadigaeth o fusnesau newydd
- I ddenu buddsoddiad mewnol
- I greu swyddi o werth uwch
- I ail-fywiogi cymunedau gwledig a trefol
- Codi sgiliau sylfaenol ac arbenigol
- Cynyddu cynhwysedd arloesol a fentrol
- Darparu isadeiledd o’r safon eithaf (lleoliadau ac adeiladau, trafnidiaeth integredig, gwasanaethau, TG)
- Datblygu cymunedau gwledig a trefol cytbwys, cynaliadwy a dirgrynol
- I greu “coridor economaidd” trwy ardal rhwng Port Talbot a Phorthladdoedd Sir Benfro gydag adeiladau, lleoliadau, telathrebion, rheilffyrdd a heolydd o’r safon gorau.
- I sefydlu cyfres o bwyntiau tyfiant cyraeddadwy ar hyd y coridor o bwy gall llwyddiant lledaenu i’r cymoedd yn y dwyrain ac i’r gefnwlad wledig yn y gorllewin.
- I hybu perthnasau economaidd gydag Iwerddon trwy ein porthladdoedd yn Abertawe, Doc Penfro ac Abergwaun
- I ddatblygu twristiaeth trwy nwyddau a gwasanaethau a darparwyd i safon uchel cyson trwy fusnes proffidiol gyda buddsoddiad canolbwyntiedig.
- I ecsbloetio adnoddau ein sefydliadau addysg uwch ac addysg bellach. trwy hybu cysylltiadau busnes / addysg trwy’r cysyniad ‘Technium’ - deoryddion diweddaraf ‘R&D’ gydag arbenigedd academaidd blaenllaw.
- I sicrhau argaeledd o wasanaethau datblygiad a chefnogaeth busnes i sicrhau'r argaeledd o wasanaethau datblygu a chefnogaeth busnes o’r safon eithaf
- I feithrin y lefelau sgiliau gorau
- I adfywio cymunedau gwledig a threfol trwy
- Cyfranogid ac arweiniad cymunedol
- Gwirfoddoli a rhwydweithio
- Mentrau lleol
- Taclo gwaharddiad cymdeithasol
- Gwelliannau corfforol
- Datblygu economi gwledig sydd wedi newid
- I facsimeiddio’r effaith o’r Rhaglen Amcan 1 trwy hyrwyddo cyd-drefniant rhanbarthol.